روزنامه نگاري وشهروندي
وبلاگ شاتوت: بر اساس تفکری که روزنامهنگاری شهروندی را شکل میدهد همه مردم بدون نیاز به گذراندن دورههای تخصصی روزنامهنگاری میتوانند به صورت فردی یا گروهی، با بهرهگیری از ابزارها و امکانات جدیدی که
پیشرفت فناوری در اختیارشان قرار داده است به اطلاعرسانی بپردازند، اطلاعات ارائه شده در رسانهها را تکمیل کنند یا این اطلاعات را از نظر صحت مورد بررسی قرار دهند. به عنوان نمونه هر شهروند می تواند اخبار جلسات شورای شهر محل سکونت خود را از طریق وبلاگ در اختیارهمشهریهایش قرار دهد. همین شهروند میتواند مقالهای را که در یکی از روزنامههای متعلق به جریان غالب رسانهای چاپ شده است، از نظر صحت بررسی کند و سپس اشتباهات یا جهتگیریهای آن را در وبلاگ خود مطرح کند. شهروندی دیگر نیز میتواند با کمک دوربین عکاسی یا فیلمبرداری دیجیتال تصاویری از رویدادی که در شهرش اتفاق افتاده و از ارزش خبری نیز برخوردار است، تهیه کند و از طریق اینترنت در معرض دید عموم قرار دهد.
همه این فعالیتها را میتوان روزنامهنگاری نامید گرچه چیزی بیش از مشاهداتی ساده از صحنه وقوع رویدادهایی مهم نیستند. امروزه به واسطه رواج گسترده وسایل متنوع فیلمبرداری از قبیل دوربینهای کوچک دیجیتال و تلفنهای همراه مجهز به دوربین فیلمبرداری یک شهروند معمولی نیز میتواند خود خبر تهیه کند و آن را در سطح جهان منتشر سازد، فعالیتی که تا پیش از این تنها در قلمروی حرفهای روزنامهنگاران و سازمانهای رسانهای قابل انجام بود.
امروزه اختلاف نظرهای فراوانی در مورد روزنامهنگاری شهروندی پدید آمده است. بسیاری از روزنامهنگاران حرفهای معتقدند که تنها یک روزنامهنگار آموزشدیده میتواند سختیها و اصول اخلاقی مطرح در گزارشگری خبری را درک کند. با این وجود بسیاری از همین روزنامهنگاران حرفهای نیز خود وبلاگ دارند و از طریق اینترنت و خارج از نظام سنتی سلسله مراتبی روزنامهنگاری در مورد رویدادهای خبری اظهارنظر و اطلاعرسانی میکنند.
یکی از مفاهیم پابهای در روزنامهنگاری شهروندی به این نکته اشاره دارد که خبرنگاران و برنامههای خبری رسانههای متعلق به جریان غالب رسانهای تنها منبع دریافت دانش و اطلاعات در مورد رویدادی خاص نیستند. امروزه بسیاری از این رسانهها که گاه آنها را ابررسانه نیز مینامیم در تلاش هستند تا با اختصاص بخشی از برنامههای خود به انعکاس نظرات مخاطبان یا تهیه برنامهای که تنها گزارشهای خبری تولیدشده توسط شهروندان را پخش میکند، اطلاعات و دانستههای مخاطبان را در اختیار بگیرند و از آن نهایت بهره را ببرند. شبکه سیانان نیز در همین راستا بخشی را با نام i-report به گزارشهای تهیه شده توسط مردم اختصاص داده است.
یکی از پیشتازان روزنامهنگاری شهروندی سایت خبری OhmyNews است که در اوایل سال 2000 در کره جنوبی کار خود را آغاز کرد و به دو زبان کرهای و انگلیسی در دسترس قرار دارد. این سایت اکنون یکی از پرطرفدارترین منابع خبری در کره جنوبی است. این سایت خبری از خدمات روزنامهنگاران حرفهای نیز استفاده می کند. شهروندان در قبال ارائه مطالب یا تصاویر خبری به این سایت مبلغ اندکی نیز به عنوان دستمزد دریافت میکنند.
بسیاری از روزنامهنگاران سنتی و حتی بسیاری ازکسانی که خود در زمینه روزنامهنگاری شهروندی فعال هستند با استفاده از اصطلاح روزنامهنگاری شهروندی مخالفند. بر اساس استدلال این عده، روزنامهنگاران حرفهای نیز خود شهروند هستند و این اصطلاح آنان را نیز شامل میشود. به گفته این افراد درصورتی میتوان از عبارت روزنامهنگاری شهروندی در معنای رایج آن استفاده کرد که روزنامهنگاران حرفهای را بیگانگانی بدانیم که از سیارهای دوردست به زمین آمدهاند و به فعالیت روزنامهنگاری مشغولند!!!
در همین راستا بسیاری از کارشناسان و استادان ارتباطات و روزنامهنگاری اصطلاحات دیگری مانند grassroots journalism, participatory journalism, hyperlocal journalism, stand-alone journalism, bottom-up journalism, open source journalism,, networked journalism و distributed journalism را برای جایگزینی آن(citizen journalism) پیشنهاد کرده اند.
